ශ්රී ලංකාවේ නාට්ය කලාව ගැන විමසන කෙනෙකුට , එය ඉගෙන ගන්න හෝ එහි අර්බුද තේරුම් ගන්න හදන කෙනෙකුට පමණක් නෙවෙයි ඒ පිළිබඳ වගකීමෙන් අදහස් ප්රකාශ කරන්නෙකු පවා මුහුණ දෙන ප්රධානම සහ පළවෙනිම අභියෝගය නම් නාට්ය කලා විෂයේ ප්රමාණවත් අධ්යයන පර්යේෂණ කරලා නැතිවීමත් අවශ්ය මූලාශ්ර පිළිබඳව ප්රමාණවත් සංරක්ෂණයක් හෝ නැති වීමයි. ශ්රී ලාංකීය නාට්ය කලාවේ අර්බුදය තේරුම් ගන්නට උත්සාහ කරන මෙම ලිපිපෙළ ලියන්නට යාමේදී මම ද මුහුණ දුන් ප්රධානම අභියෝගය නම් සමහර අංශ සම්බන්ධයෙන් අවශ්ය මූලාශ්ර සොයා ගන්නේ කෙසේද කියන එකයි.
උදාහරණයක් ලෙසට, අපි හිතමු, ශ්රී ලංකාවේ භීෂණ සමයේ නාට්ය නිෂ්පාදන වල රාජ්ය වාරණයෙන් ගැලවීම උදෙසා නිර්මාණය වූ රංග ශෛලීන් සහ උපක්රම පිළිබඳව අපි අධ්යයනය කරනවා නම් හෝ කතා කරනවා නම් ඒ සඳහා අප පාදක කරගන්න අපට දැනුම ලබාදෙන විශ්වාසනීය අධ්යන පර්යේෂණ සහ මූලාශ්ර මොනවාද? පිටපත් ඇතුළු ඊට අදාළ මූලාශ්ර සොයා ගැනීමට යම් පිළිවෙලක් හෝ සංරක්ෂණ ක්රමයක් තිබෙනවා ද?
රැසක් වාර්ෂිකව කෙරෙන බව අපි දන්නවා. එහෙත් අවාසනාවට ඒ පර්යේෂණ නිබන්ධන නිරික්ෂණය කරන කොට අපට පෙනී යන්නේ ඒවා බොහොමයක් බැරෑරුම්ව ගැනීමට තරම් මට්ටමක නැති බවයි. සාමාන්යයෙන් පර්යේෂණයකට අඩංගු විය යුතු මූලිකාංග තිබුනත් පර්යේෂණය කරලා තියෙන ආකාරය, තර්ක කරන ආකාරය, මූලාශ්ර සහ දත්ත සාධක උදාහරණ ඉදිරිපත් කරන ආකාරයන් අතිශය දුර්වල සහ ප්රශ්නකාරී යි. බරසාර බවක් පෙන්නන්නටදෝ සමහර අවස්ථාවල විදේශීය න්යායධරයින්ගේ ප්රකාශන ආදිය විවිධ තැන්වලින් ඔබ්බවා තිබුණත් ඉහත දුර්වලතා පවතින තාක් ඒවා ද තාර්කිකව සහ අර්ථ ජනනය වන ලෙස යොදාගත් බවක් පෙනෙන්නට නැහැ. මෙම රචනා අදාල විෂය පථය පිළිබඳව යම් අනුරාගයකින් සහ කුතුහලයකින් කළ ගවේෂණයක ප්රතිඵලයකට වඩා උපාධිය සඳහා හදිසියේ ලියපු සටහන් ලෙසයි අපට පෙනෙන්නේ. එසේම පසුගිය කාලයේ ඉලෙක්ට්රොනික් ආදී මාධ්ය භාවිතයත් සමඟ ඇතිවුණු ව්යාකූල සමාජය හේතුවෙන් බැරෑරුම් කියවීම් වලට යෑමට ඇති උනන්දුව අඩුවීම ද මෙම අධ්යාපනයේ ම අර්බුදයක් විදිහට සලකා විසඳුම් සෙවිය යුතුයි. කෙසේ හෝ මෙම අධ්යාපන පසුබිමේ ඇති අර්බුදය නිසාම විය යුතුයි පලවෙන අති බහුතරයක් පොත්පත් වලද ඉහත සඳහන් කළ දුර්වලතා එයාකාරයෙන්ම තියෙන්නේ.
මෙය තවදුරටත් ආදර්ශයකින් දෙකකින් පැහැදිලි කරන්නේ නම්, අපි දන්නවා කුමාරි ජයවර්ධන විසින් ලියූ Nobodies to Somebodies නම් අගනා පර්යේෂණය ඉන්පසු බිහිවුණ බොහෝ සමාජ අධ්යයනයන් සහ පර්යේෂණයන් වලට (පමණක් නොව නිර්මාණවලට පවා)විශාල මූල ග්රන්ථයක් වුණා. තිස්ස කාරියවසම් විසින් ලියූ ශ්රී ලංකාවේ නාට්ය කලාවේ මුල ඉතිහාසය පිලිබද ග්රන්ථ පෙළ (උදා: සිංහල නාට්යයේ විකාශනය) ද නාට්ය කලාව සම්බන්ධයෙන්ම රංජිනී ඔබේසේකර විසින් ලියු Sri Lankan theatre in a time of terror නම් ග්රන්ථය ද නිවරදිව පර්යේෂණයක් හෝ විමර්ශනයක් කරන ආකාරයට හොඳ ආදර්ශයක්. මෙවැනි සමාජ විද්යාත්මක පර්යේෂණ සහ විමර්ශන ප්රමාණවත්ව කෙරි නැතිවීමයි මම මෙතනදී පෙන්වා දෙමින් සිටින්නේ. එවැනි පර්යේෂණ කිරීමට නාට්ය කලාවට අදාළ මූලාශ්ර සොයා ගැනීම ඊටත් වඩා දුෂ්කර වෙලා තියෙන්නෙ නාට්ය කලාවේ තොරතුරු සම්බන්ධයෙන් විධිමත් සංරක්ෂණ වැඩසටහනක් නැති නිසායි.
ඕනෑම විෂයක් සහ ක්ෂේත්රයක් වර්ධනය වීමට ප්රධාන භූමිකාවක් කරන්නේ ඒ විෂය පිළිබඳව කරන පර්යේෂණ සහ අධ්යයනයි. ඒ හරහා මතු කරන ඥානමීමංසාත්මක (Epistemological) කාරණායි. ඒවා හුදෙක් පර්යේෂණ සහ අධ්යයන නමින් සිදු වූ පමණින් සාර්ථක නොවන අතර ඒවා සාර්ථකව කිරීමද වැදගත් වෙනවා. විෂයේ මතවාදීමය විශ්වය නැතහොත් කතිකාමය විශ්වය පොහොසත් වෙන්නේ ඒ අධ්යයන පර්යේෂණ හරහා නිෂ්පාදනය කරන දියුණු අදහස් සහ දැනුම ක්ෂේත්රය තුළ සංසරණයවීම( Circulation )මතයි. ඒවා හරහා වේදිකාවේ (ලේ පෙන්වන්නට සුදුසුද වැනි) අමුද්රව්ය( Materials) පාවිච්චි කිරීමේ සිට සභ්ය අසභ්ය භේදය ආදිය දක්වාත් නාට්යකරුවාගේ සමාජමය, සංස්කෘතික සහ දේශපාලන පැවැත්ම ආදිය දක්වාත් විවිධාකාර තාක්ෂණික, කලාත්මක සහ දාර්ශනික සංකල්ප සහ සීමාවන් පර්යේෂණයට ලක් විය යුතුයි. නමුත් ශ්රී ලංකාවේ, විශේෂයෙන් සිංහල නාට්ය කලාවේ මෙතෙක් බිහිවුනු සීමිත පර්යේෂණ සහ විමර්ශන ග්රන්ථ අධ්යයනය කරන කොට පෙනී යන්නේ ඒවා බොහොමයක් ඉහතින් මා පෙන්වූ ආකාරයට විශ්වාසනීය කරුණු තර්ක මූලාශ්ර මත එතරම් බැරෑරුම්ව කෙරී නැති බවයි. සිංහල නාට්ය කලාව පිළිබඳ කතිකාව තුළ බොහෝ ප්රශ්න නොකෙරුණු මත වාද සංකල්ප විශ්වාස ඇති අතර ඒ බොහෝ කරුණු එසේ කියන්නේ කෙසේද කියන එකවත් විමර්ශනයකට හෝ ප්රශ්න කිරීමට ලක්නොකර යොදාගන්නවා අපිට දකින්නට තියෙනවා. මම වෙනත් තැන්වලදීද පෙන්නලා දුන්නු පරිදි එවැනි එක් වැදගත් දෝෂයක් නැවතත් මතක් කරනවා නම්, බොහෝ අවස්ථාවල ශ්රී ලාංකේය නාට්ය කලාව ලෙස අරගෙන කතා කරන්නේ දමිල සහ ඉංග්රීසි නාට්ය කලාව බැහැර කරමින් සිංහල නාට්ය කලාව පමණයි. බොහෝ පතපොත විමර්ශන ග්රන්ථ මෙසේ පරීක්ෂාවට ලක් නොකරපු අදහස් මතිමතාන්තර විශ්වාස මත පදනම්ව ලියූ ඒවායි. එසේ බලන විට ශ්රී ලාංකේය නාට්ය කලාවේ ඉතිහාසයම නැවත ලිවිය යුතුයි. බොහෝ අදහස් හා මතිමතාන්තර ඇති වීමට බලපාපු විමර්ශන සහ අධ්යයනයන් නැවත පරීක්ෂාවට ලක් විය යුතුයි නැතහොත් ඒවා නැවත කියවිය යුතුයි.( වර්තමාන සිංහල නාට්ය කලා කතිකාවේ පොදුවේ දකින්නට ඇති අදහස් කීපයක් ගෙන ඒවා එසේ කියන්නේ කෙසේදැයි පරීක්ෂාවට ලක් කිරීමට මෙම නාට්ය කලාවේ අර්බුදය ලිවීමේ අවසාන අදියරේ දී මම යම් උත්සාහක යෙදෙනවා).
වර්තමානය වන විට විශේෂයෙන් සිංහල නාට්ය කලාවේ කතිකාව කෙතරම් දාර්ශනිකව දිළිඳු වී ඇද්දැයි කියනවානම් සුබසාධනය, වරප්රසාද, සම්මාන සහ සමාජයේ දිනාගැනීම සඳහා තරගකාරීත්වය ආදිය පිළිබඳ තිබෙන උනන්දුවට සාපේක්ෂව, දැනුම සහ විෂය සම්බන්ධ දාර්ශනික කාරණා පිළිබඳ උනන්දුව අඩු වෙලා ගොස් ඇති බව පේනවා. ඒ තත්ත්වය දැනුම නිෂ්පාදනය සඳහාම වෙන්වුනු ස්ථානය ලෙස සලකන විශ්වවිද්යාලවල ද සුභසාධනය ආදිය දිනාගැනීමට තිබෙන උනන්දුවට සාපේක්ෂව අධ්යාපනයේ ගුණාත්මකත්වය සම්බන්ධයෙන් උනන්දුව අඩු වීමට සමාන වෙනවා. අවසානයේ මෙවැනි දිළිඳු කතිකාවක් තුළින් පොහොසත් නිර්මාණ සහ රසිකත්වයක් බිහිවීමට හැකියාවක් ඇත්ද? දියුණු නාට්ය කලාවක් බිහි වීමට එතරම් ම දියුණු රංග කලා කතිකාවක් අවශ්යයි!
උක්ත අර්බුදය පාලනය කරගැනීමට විසඳුම් වශයෙන් යම් හදිසි යෝජනා කීපයක් අපට මේ අවස්ථාවේ දී ඉදිරිපත් කරන්න පුළුවන්.
රංග කලා අධ්යයන පාඨමාලා ඇතුළු විශ්වවිද්යාල ආදීයේ කෙරන පර්යේෂණ නිබන්ධන වඩා නිවැරදිව සහ බැරෑරුම්ව කිරීම සඳහා මීට වඩා විශේෂ අවධානයක් යොමු කිරීම. ඒවායින් වඩාත් සාර්ථක වන නිබන්ධන ග්රන්ථ ලෙස පළ කිරීම හෝ පොදුවේ පරිහරණයට ලබාදීම. එක් වසරකට දහස් ගණනක් විෂයට අදාළ උපාධි සඳහා කරන අති විශාල මුදල් සහ ශ්රමය එම විෂයට කිසිදු විශේෂ ඥානයක් සම්පාදනය නොකර අපතේ යාම ද මෙයින් වළක්වා ගන්න පුළුවන්.
ශ්රී ලංකාවේ දෙමළ සිංහල ඉංග්රීසි සෑම නාට්ය කලාවකට ම අදාළ සියලු ඓතිහාසික සහ සමකාලීන තොරතුරු සංරක්ෂණය කිරීමේ විධිමත් වැඩසටහනක් ඇති කිරීම.
ඊට ලංකාව පුරාම නිෂ්පාදනය වන නාට්යවල පිටපත් ඇතුළු හැකි තරම් නිෂ්පාදන තොරතුරු ඇතුලත් කිරීම.
වඩාත් සාර්ථකව විමර්ශන සහ පර්යේෂණ කර ඇති ප්රවීනයින් වෘත්තිකව යොදා ගෙන මෙතෙක් ලාංකේය නාට්ය කලාවෙහි කෙරී නැති විෂය පථයන් පිළිබඳව අධ්යයන සහ පර්යේෂණ කිරීමට සැලැස්වීම.
ඉහත දැනුම නිෂ්පාදනය කිරීමේ අර්බුදය වඩාත් කැපී පෙනෙන්නේ සිංහල භාෂාවෙන් කරන ලද වැඩ වල බැවින් විශ්ව නාට්ය කලාවේ ඉතාම වැදගත් ග්රන්ථ හැකිතරම් සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීමේ පුළුල් වැඩසටහනක් ඇති කිරීම.
ශ්රී ලාංකේය නාටය්ය කළාවේ අර්බුදය ‘ හදුනා ගැනීම සඳහා ලියන ලිපි පෙළක පළමුවෙනි ලිපිය එයයි. මෙහි සඳහන් කළේ එහි එකම අර්බුදය නොව අර්බුදයේ එක් ප්රධාන පැත්තක් පමණයි. එය විවිධ කොටස් වලින් ඉදිරියේ දී තවදුරටත් අපි පුළුල්ව හඳුනා ගන්නට උත්සාහ කරමු.
Image: Adam’s Passion by Robert Wilson
No comments:
Post a Comment