ශ්රී ලාංකේය නාට්ය කලාවේ අර්බුදය 3
නාට්ය නිෂ්පාදනකරණයේ ඇති විශාලම අභියෝගයක් නම් එයට අනිත් බොහෝ කලා මාධ්යයන්ට වඩා විශාල මුදලක් සහ ශ්රමයක් අවශ්ය වීමයි. නිර්මාණයේ ස්වභාවය අනුව එය වෙනස් විය හැකි නමුත් එය 'ආධුනික මට්ටමේ සැහැල්ලු නිෂ්පාදනයකට' වඩා එහා යන්නේ නම්, සජීවී මාධ්යයක් සහ සාමූහික කටයුත්තක් විදිහට නාට්ය නිෂ්පාදනය කිරීමට සහ පවත්වාගෙන යාමට මුදල් ශ්රමය සහ දියුණු සංවිධානාත්මක ධාරිතාවයක් අවශ්යයි. අන්න ඒ තත්ත්වය නිර්මාණවල ගුණාත්මකත්වය සහ පැවැත්ම සම්බන්ධයෙන් තීරණාත්මක භූමිකාවක් කරනවා. ශ්රී ලංකාවේ සමහරුන්ට යම් කුසලතාවයක් තිබුණද නාට්ය නිෂ්පාදනය කර ගන්නට නොහැකි වී ඇත්තේත් සැලකිය යුතු නාට්ය නිෂ්පාදන ප්රමාණයක් වසරකට නවතින්නේත් මෙම අර්බුදයට අඩු වැඩි වශයෙන් මුහුණ දීමට ශක්තිය නැති වීම නිසයි. එසේම සමස්තයක් විදිහට ශ්රී ලංකාවේ නාට්ය කලාව පවත්වාගෙන යාමට ද අපහසු වී ඇත්තේත් මෙම අර්බුදය ප්රධාන භූමිකාවක් කරන නිසයි. බැවින් එය පුළුල්ව තේරුම් ගැනීම අවශ්යයි.
පොදුවේ ගත්තම ආදී ග්රීක නාට්ය කලාවේ සිට අද මේ දක්වා නාට්ය එය භුක්තිවිදින ප්රේක්ෂකයා හෝ පාරිභෝගිකයාගෙන් දර්ශනයකට අය කරනා මුදලින් පමණක් පවතින්නට බැරි කලාවක් බවට පත් වෙලා තියෙනවා. සමහර ජනප්රිය හාස්යය සහ ප්රසාංගික නාට්ය වර්ග කීපයකුත් සමහර විට තවත් සීමිත ජනප්රිය නාට්ය වර්ග කීපයකුත් ආදිය හැරුණුකොට සාමාන්යයෙන් නාට්ය ව්යාපෘතියකට එහි ප්රේක්ෂකයා මත පමණක් යැපෙන් නැතිව අනුග්රහය සොයාගන්නට සිද්ධ වෙලා තියෙනවා.දැනට ලෝකයේ තියෙන සියලුම දැවැන්ත නාට්ය සමාගම් පවා රාජ්ය සහ රාජ්ය නොවන අනුග්රහයන් මතයි යැපෙන්නේ. මෙතනදි 'නාට්ය කලාව' ලෙස අදහස් කරන්නේ නිශ්චිත ජනප්රිය නාට්ය කලා වර්ග කීපයක් පමණක් නොව විවිධාකාර ෂානර වල ආකෘතිවල නව පර්යේෂණාත්මක ශෛලීන් වල සිට ප්රවේශපත්ර මත රඳා පවතින්නට නොහැකි වීදි නාට්යය වැනි විවිධාකාර නාට්ය ප්රවේශයන් සියල්ලම බව. විශේෂයෙන් අතිශයින්ම පර්යේෂණාත්මක නව මන් පෙත් හෙළි කරගෙන යන පර්යේෂණාත්මක නාට්ය වලට ඕනෑම රටක විශාල ප්රේක්ෂකාගාරයක් නැති නමුත් නාට්ය කලාවක නිර්මාණාත්මක පැත්තේ දියුනුවට වඩාම බලපෑමක් කරන්නේ පර්යේෂණාත්මක නාට්යයයි. එබැවින් බොහෝ විට පර්යේෂණාත්මක නාට්ය වැනි දේ ආර්ථික ලාභ නොලබන නාට්ය කලාවක් විදිහට නඩත්තු කරගෙන යන්නට සිද්ධ වෙනවා. ලෝකයේ බොහෝ දැවැන්ත නාට්ය සමාගම් සාමාන්යයෙන් මේ සෑම වර්ගයකම වගේ නාට්ය නිෂ්පාදනය කරනවා.
කෙසේ හෝ අද ලෝකයේ ගුණාත්මක මෙන්ම වඩාම ස්ථාවරව නාට්ය නිෂ්පාදනය කරගෙන යන්න පුළුවන් වී ඇත්තේ නාට්ය කලාව කර්මාන්තයක් විදිහට වෘත්තිකව කරන්නට සංවිධානය වූ රටවල් තුළයි. එනම් ඒ සඳහා පූර්ණ කාලීනව වෘත්තිකව කැප වුණු පිරිසක් ඉන්නා තරමට නිර්මාණවල ගුණාත්මකභාවය මෙන්ම නාට්ය කලාවේ පැවැත්මද තහවුරු වන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැහැ. එම නිසා නාට්ය කලාවේ වැඩ කරන නළු නිළියන්ගේ සිට කාර්යාලීය සේවකයෙක් දක්වා අවශ්ය සියලුම දෙනා වෘත්තිකව වැටුප් ලබා ගන්නා ආකාරයට පවත්වාගෙන යන්න පුළුවන් වෙලා තිබෙනවා. ඒ සියලුම දෙනා, නිර්මාණ ශිල්පීන්ගේ සිට නිලධාරින් සහ කාර්යාල සේවකයින් දක්වා නාට්ය කලාවක් පවත්වාගෙන යාමට අවශ්ය අයනම්,නාට්ය කලාවක් පවත්වාගෙන ගෙන යෑමේ අභියෝගය ඒ සියලුම දෙනාව නඩත්තු කිරීමට යන වියදම් නාට්ය නිෂ්පාදන විකිණීමෙන් පමණක් එනම් ප්රවේශ පත්ර විකිණීමෙන් පමණක් ආවරණය කළ නොහැකි වීමයියි. එබැවින් ලෝකයේ වඩාම සාර්ථකව නාට්ය කලාවන් පවත්වාගෙන යාමට හැකිවී තිබෙන්නේ රජය විසින් ජනතා බදු මුදල් වලින් ලාභ ලැබුවත් නොලැබුවත් මනුෂ්යයාට අවශ්ය උවමනා එපාකම් වලට යටකරන මුදල් වර්ගකරන යටතේ පොදුවේ රටේ සංස්කෘතික ජීවිතයට යට කරන්නාවූ මුදලෙන් නාට්ය කලාව ද හොඳින් ආවරණය වන නිසයි.
එසේ වුව ද රුසියාව එංගලන්තය ප්රංශය ඇමරිකාවේ ජර්මනිය වැනි ලෝක නාට්ය කලාවට වඩාම බලපෑමක් කරපු රටවල රජයන්වලට නාට්ය කලාවට යට කරන මුදලින් සංචාරක කර්මාන්තයේ සිට ලෝක වෙළදපොළට පොත් පත් ආදිය නිෂ්පාදනය කිරීම දක්වා නාට්ය කලාව හරහා විදේශ විනිමයක් උපයන්නට පුළුවන් වෙලා තියෙනවා. බැවින් එවැනි රජයන් නාට්ය කලාවට යට කරන මුදලින් වෙනත් පැත්තකින් ලාභ ලාබ ලබනවා.
ශ්රී ලංකාවේ නාට්ය කලාව කර්මාන්තයක් ලෙස වෘත්තික තත්ත්වයට පත් වී නැති බැවින් සාමාන්යයෙන් නාට්යයක් නිෂ්පාදනය කරන විට විවිධාකාර 'අක්රමවත්' අනුග්රහයන් මත තමයි එය පවතින්නේ. උදාහරණයක් විදිහට, ඇඳුණුම්කම් හරහා නොමිලේ හෝ අඩු වියදමකින් පුහුණුවීම් ශාලාවක් ලබා ගැනීම, ශිල්පීන් මුදල් ගැන නොතකා හෝ අඩු මුදලකට දායකත්වය සැපයීම, තවත් විවිධ අමුද්රව්ය සහ ශ්රමය ආදිය ඇදුනුකම් හරහා සොයා ගන්නට හැකි වීම ආදිය පෙන්නල දෙන්න පුළුවන්. බොහෝ විට නාට්යයක් නිෂ්පාදනය කළ පසු යම් සංවිධායකවරයෙකු එය අරන් ගිහින් කිසියම් තැනක එය සංවිධානය කරන්නේ තනිකරම ප්රවේශ පත්ර මත විශ්වාසය තබමින් නොව තවත් සමරු කලාප ඇතුළු ඒ ප්රදේශයේ හිතවත් කම් සහ අනිකුත් ගනුදෙනු හරහා මුදල් සහ විවිධ අනුග්රහයන් ලබා ගැනීම හරහා ය. මේ සියලුම තත්ත්වයන් වැටෙන්නේ අනුග්රහය යටතටයි. ශ්රී ලංකාවේ ගැටලුව වන්නේ එම අනුග්රහයන් කිසිවක් ස්ථාවර නැති වීමයි. ඒවා ගැන ස්ථීර විශ්වාස තබා එය 'ක්රමයක්' ලෙසට නාට්ය කලාවකට පවතින්නට නොහැකි වීමයි. සාමාන්යන් දියුණු නාට්ය කලාවක් ඇති රටවල මෙන් නාට්ය කලාව කර්මාන්තයක් බවට පත් වූ පසු ඇති වාසිය නම් නාට්ය කලාව පවත්වාගෙන යාමට ස්ථාවර ආකෘතියක් තිබීමයි. නාට්ය කලාවට ලැබෙන්නා වූ විවිධාකාර අනුග්රහයන් පවා ක්රමවත්ව සංවිධානය කර තිබීමයි.
ශ්රී ලංකාවේ සමහරු නාට්ය කලාව වැනි දෙයක් කර්මාන්තයක් විය යුතුයි කියන විට ඊට එතරම් කැමැත්තක් නැති බව මට හමුවෙලා තිබෙනවා. මට පෙනෙන විදිහට එතන ඇතිවෙලා තියන අවුල නම් 'කර්මාන්තයක්' කියන දේ පිළිබඳ ඔවුන්ට තිබෙන අත්දැකීම් හෝ අවබෝධයත් නාට්ය කලාව වඩාත් දියුණු ලෙස කර්මාන්තයක් බවට පත් වෙලා තියෙන තැන් වල ඇති තත්ත්වයත් දෙකක් වීමයි. කෙසේ හෝ කර්මාන්තයක් බවට පත් වුනු තැන් වල ද නාට්ය කලාව පිළිබඳ අර්බුද තිබෙන නමුත් අන් සියල්ලම පවතින ක්රමයේම මූලික තර්කනය මත නාට්ය කලාවකට ද පවතින්නට ආකෘතියක් අවශ්යයි. සාමාන්ය ඒ ආකෘතිය හමුවෙන්නේ කර්මාන්තයක් බවට පත් වූ විටයි.කවුරු හෝ එම කර්මාන්තයක් කියන අදහසට විරුද්ධ නම් එසේ නම් නාට්ය කලාවක් පවත්වාගෙන යාමට අවශ්ය ඊට වඩා දියුණු යන්ත්රණයක් හෝ ආකෘතියක් යෝජනා කළ යුතුයි.
කර්මාන්තයක් හෝ වෘත්තිය නාට්ය කලාවක් කියන විට ඉන් අදහස් කරන්නේ නැහැ ඊට සම්බන්ධවන සියලුම නිර්මාණකරුවන් පූර්ණකාලීනව වෘත්තිකව වැඩ කරන්නන් පමණක් බව. නමුත් එවිට දූෂණය නොවන්නා වූ ද පවතින්නට හැකි වන්නා වූ ද යම් සාධාරණ ආකෘතියක් නිර්මාණය වන අතර ඒ තුල ඔබට ඔබගේ දායකත්වය කැමති පරිදි ලබාදිය හැකියි. උදාහරණයක් විදිහට, ඔබ රංගනය විනෝදාංශයක් විදිහට කරන කෙනෙක් විය හැකි නමුත් ඔබ එය ලබා දෙන්නේ වෘත්තික ආකෘතියක් විනයක් සහ වගකීමක් තුළ ගුණාත්මක වෙළඳ පොළ ඉල්ලුමකට අනුව හැකියාවද නිශ්චිත මට්ටමකට වර්ධනය කිරීමෙන් පසුවයි. විචාරය ද එහෙමයි. ඒ විදියට බලනකොට ශ්රී ලංකාවේ ගැටලුව නම් එවැනි කර්මාන්තයක්වත් වෘත්තික පදනමක්වත් මොනයම් හෝ සාධාරණ සැලසුමක් ආකෘතියක් වත් ඊට නැතිවීමත් දන්න දන්න අය පුද්ගලික හැකියාව මත පුලු පුලුවන් විදිහට එහෙන් මෙහෙන් ආධාර උපකාර එකතුකරගෙන නාට්ය හදලා පෙන්වීමයි. ඒ ක්රමයට වැඩිදුර පවතින්නට බැරි බව අපිට දැන් පෙනිලා තියෙන්නේ.
රජයෙන්ද රාජ්ය නොවන අංශ වලින් ද ලැබෙන අනුග්රහය හරහා වෘත්තීය නාට්ය කලාවක සම්පූර්ණ ආකෘතිය ඉදිරියේදී වෙනම ලිපියකින් අපි සාකච්ඡා කරමු.
පින්තුරය: The Wharf , Sydney Theatre Company , සිඩිනි නාට්ය සමාගමේ බාර් එක පැත්තෙන් ගත් පින්තූරයක්. සාමාන්යයෙන් වඩාත් දියුණු නාට්ය කලාවන් පවතින තැන්වල රඟහලවල් ගොඩනගලා තියෙන්නේ නගරයේ මිල අධිකම වඩාම සුන්දර ස්ථාන වලයි. එබැවින් ඔවුන් රඟහලවල් රාජ්ය අනුග්රහයෙන් පවත්වාගෙන යන්නේ සංස්කෘතික වශයෙන් විශේෂ ස්ථානයක් විදිහටයි.
No comments:
Post a Comment